เอกสารคู่มือระบบ
1. บทนำเกี่ยวกับระบบ
ยินดีต้อนรับสู่ระบบ Smart POS โซลูชันบริหารจัดการร้านอาหารอัจฉริยะแบบครบวงจร ที่รวมการทำงานของส่วนชำระเงิน POS, ส่วนสั่งอาหารของพนักงาน, จอคิวในครัว และระบบแอดมินหลังบ้านเข้าเป็นหนึ่งเดียว โดยประสานข้อมูลแบบ Real-time ด้วยเทคโนโลยี WebSocket เพื่อให้ธุรกิจทำงานได้ไม่มีสะดุด
2. การเริ่มต้นใช้งานและการติดตั้ง
ระบบ Smart POS ถูกติดตั้งในลักษณะ Local Local-Area-Network (LAN) ในขั้นตอนเริ่มต้นเพื่อความปลอดภัยสูงสุดและเสถียรภาพการทำงานแม้ไม่มีอินเทอร์เน็ตภายนอก:
- เครื่องเซิร์ฟเวอร์หลัก (Local Server): ทำหน้าที่รันเบื้องหลังฐานข้อมูลและ API ควบคุม พอร์ตเริ่มต้นในการสื่อสารคือ
3000 - สถานีงาน (Workstations): เครื่อง POS, เครื่องครัว และแท็บเล็ตพนักงาน สามารถเข้าใช้ระบบผ่านเว็บเบราว์เซอร์ด้วยพอร์ต
5173(เช่นhttp://192.168.10.101:5173/) - บัญชีเริ่มต้นสำหรับการเปิดใช้งานครั้งแรก: สามารถล็อกอินเข้าสู่ระบบแอดมินด้วยข้อมูลเริ่มต้นดังนี้
Password: admin
3. การใช้งานระบบย่อย (Subsystems)
ระบบถูกแยกบทบาทตามการทำหน้าที่จริงเพื่อให้การบริการลูกค้ามีความรวดเร็วสูงสุด:
🖥️ ระบบชำระเงิน POS
สำหรับแคชเชียร์และจุดคิดเงินหน้าร้าน รองรับการสั่งซื้อหน้าร้าน, ย้ายโต๊ะ, แยกบิล, เปิดโต๊ะชั่วคราว, จัดการส่วนลดและชำระเงินสด บัตรเครดิต หรือสแกน QR PromptPay
📱 พนักงานสั่งอาหาร (Staff App)
สำหรับพนักงานเดินโต๊ะ/รับออเดอร์ สามารถสร้างออเดอร์ใหม่โดยระบุโต๊ะ เลือกเมนูเสริม (Options) และส่งออเดอร์ไปที่ครัวแบบทันท่วงที
🍳 หน้าจอห้องครัว (Kitchen Display)
สำหรับเชฟและผู้ช่วยในครัว แสดงออเดอร์แยกสีตามเวลาที่รอ มีเสียงแจ้งเตือนออเดอร์ใหม่ และสามารถกดเริ่มปรุง (Cooking) หรือกดเสร็จสิ้นเพื่อแจ้งพนักงานเสิร์ฟ
📊 แดชบอร์ดแอดมิน
ศูนย์ควบคุมส่วนกลางสำหรับตั้งค่าร้านอาหาร จัดการรายการอาหาร จัดการโต๊ะ ดูสถิติรายรับประวัติการชำระเงิน ส่งออกข้อมูลรายงาน (Excel/PDF) และคุมสิทธิ์ IP
🤳 สั่งอาหารด้วย QR Code
เว็บแอปพลิเคชันสำหรับลูกค้าสแกน QR Code ประจำโต๊ะเพื่อเรียกดูรายการอาหาร ค้นหาเมนู สั่งซื้อ เลือกตัวเลือกเสริม และชำระเงินออนไลน์แบบส่วนตัวในระบบเรียลไทม์
4. ความปลอดภัยและการคุมสิทธิ์เครื่อง
เพื่อป้องกันไม่ให้อุปกรณ์ภายนอกร้านที่ไม่ได้รับอนุญาตลักลอบเข้าถึงฐานข้อมูล ระบบจะตรวจสอบ IP Address ของอุปกรณ์นั้น:
- Whitelists: แอดมินสามารถนำ IP เครื่อง POS หรือแท็บเล็ตมาลงทะเบียนไว้ในหน้าต่างจัดการ IP Whitelist เพื่อให้เข้าถึงสิทธิ์ฟังก์ชัน
- Role Access Limit: เครื่องที่ได้ไอพีแคชเชียร์จะไม่สามารถเข้าหน้าจอแอดมินหรือห้องครัวได้ เพิ่มระบบความปลอดภัยอีกหนึ่งระดับ
- Activity Logs: ทุกความเคลื่อนไหว เช่น การเปิดเครื่อง การเช็คบิล หรือการยกเลิกออเดอร์ จะถูกบันทึกประวัติการกระทำของบัญชีพนักงานไว้ทั้งหมด
5. การเชื่อมต่อเครื่องพิมพ์ใบเสร็จ
ระบบการพิมพ์ใบเสร็จรองรับเครื่องพิมพ์ความร้อนแบบ ESC/POS เชื่อมต่อสาย LAN หรือ WiFi ในวงเดียวกัน:
- รองรับขนาดหน้ากระดาษทั่วไปทั้ง 58mm และ 80mm
- สามารถกำหนดค่า IP เครื่องพิมพ์ และตั้งพอร์ตการสื่อสารปกติที่
9100 - รองรับการจำลองหน้าตาใบเสร็จและตัวอย่างการแสดงผลก่อนการพิมพ์จริงในหน้าแผงระบบจัดการแอดมิน
6. ระบบสั่งซื้อกลับบ้านและคิว
ระบบ POS และหน้าจอร้านค้ารองรับการสั่งกลับบ้าน (Takeaway) เต็มรูปแบบ:
- การแยกประเภทคำสั่งซื้อ: แยกบิล Dine-In (ทานที่ร้าน) และ Takeaway (สั่งกลับบ้าน) ชัดเจน
- ระบบคิวเรียลไทม์: ออเดอร์สั่งกลับบ้านจะซิงก์เข้าสู่จอจัดคิวลูกค้าและจอครัวโดยอัตโนมัติ
- โหมดชำระเงินยืดหยุ่น: แคชเชียร์สามารถเลือกรูปแบบการชำระเงินที่เปลี่ยนได้ทันทีตามความต้องการของลูกค้า
7. การตั้งค่าใบเสร็จแบบอิสระและการอัปโหลดโลโก้
ผู้ดูแลระบบสามารถปรับแต่งเค้าโครงใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษีได้อย่างละเอียดในแผงจัดการ:
- การปรับแต่งตำแหน่งและระยะ: กำหนดค่าพิกัด X, Y, ระยะขอบ (Margin) และระยะห่าง (Padding) ของข้อมูลใบเสร็จแต่ละส่วน
- การอัปโหลดโลโก้ร้าน: อัปโหลดไฟล์รูปภาพโลโก้ได้โดยตรง (ขนาดสูงสุด 5MB รองรับ JPEG, PNG, GIF, WebP)
- เทมเพลตสำเร็จรูป: มีเทมเพลตมาตรฐาน (Standard), กระชับ (Compact), และพรีเมียม (Premium) ให้เลือกใช้ทันที
- จอภาพจำลองตัวอย่าง: ตรวจสอบการจัดวางข้อมูลด้วย Grid บนหน้าจำลองใบเสร็จ (Live Preview) ก่อนสั่งพิมพ์
8. ระบบประเมินความพึงพอใจของลูกค้า
ผู้ใช้บริการสามารถประเมินคุณภาพการให้บริการผ่านเว็บแอปพลิเคชันลูกค้าได้โดยตรง:
- ให้คะแนนอาหารและบริการ: ลูกค้าสามารถประเมินคะแนนดาวหลังการเช็คบิล
- การแจ้งเตือนพฤติกรรม: คะแนนที่ต่ำกว่าเกณฑ์จะแจ้งเตือนไปยังผู้จัดการร้านเพื่อวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาทันที
9. การอัปเดตระบบออนไลน์และการตรวจสอบสิทธิ์
รองรับการอัปเดตโปรแกรมเวอร์ชันใหม่ผ่านระบบออนไลน์อย่างปลอดภัย:
- การสตรีมล็อกความคืบหน้า: แสดงขั้นตอนการอัปเดตในรูปแบบแถบความคืบหน้าและข้อความ Log แบบสด
- การป้องกันการขัดจังหวะ: ระบบใช้ SweetAlert2 ช่วยยืนยันขั้นตอนป้องกันความผิดพลาดระหว่างดาวน์โหลด
- ความปลอดภัยหลังอัปเดต: เซิร์ฟเวอร์จะทำรีสตาร์ทตัวเองและทำการ Ping Health Check ตรวจสอบสถานะว่าทำงานได้ปกติ
10. มาตรการรักษาความปลอดภัยขั้นสูง (Hardening)
ระบบได้รับการปรับปรุงความปลอดภัยเพื่อป้องกันการแฮกและการเข้าถึงฐานข้อมูลโดยไม่พึงประสงค์:
- การลบประตูหลังพนักงาน (No Backdoors): ยกเลิกบัญชีพนักงานและบัญชีการพัฒนาที่ฝังไว้ในโค้ดอย่างถาวร
- Setup Guard Middleware: บล็อกสิทธิ์ไม่ให้บุคคลภายนอกเข้าหน้าตั้งค่าฐานข้อมูลหลังจากระบบผ่านการติดตั้งแรกสำเร็จแล้ว
- ความปลอดภัยของเซสชันและพาสเวิร์ด: นำคอลัมน์ `password_plain` ออกจากระบบ และบังคับใช้งาน JWT_SECRET และ ENCRYPTION_KEY จากไฟล์ `.env`
11. ระบบสั่งอาหารผ่านเว็บ/คิวอาร์โค้ด (Customer QR Order)
ระบบสั่งอาหารด้วยตนเองสำหรับลูกค้าผ่านการสแกน QR Code ประจำโต๊ะ (Table QR):
- คิวอาร์โค้ดประจำโต๊ะ (Table QR): แอดมินสร้างและสั่งพิมพ์ QR Code ประจำโต๊ะจากหน้าแอดมิน เพื่อให้ลูกค้านำโทรศัพท์มาสแกน
- การสั่งอาหารและตัวเลือกเสริม: ลูกค้าดูเมนู ค้นหาอาหาร เพิ่มของเข้าตะกร้า ใส่โน้ตพิเศษ และกดยืนยันออเดอร์ด้วยตนเอง ระบบจะส่งตรงไปหน้า POS และห้องครัวในเสี้ยววินาที
- การปรับเปลี่ยนสถานะของหมด (Sold Out Items): รายการอาหารที่หมดสต็อกจะปิดการสั่งและขึ้นสถานะหมดชั่วคราวบนหน้าเว็บลูกค้ารายการแบบเรียลไทม์
- ระบบช่วยเหลือการสั่งซื้อ: ระบบจะโฟกัสอัตโนมัติที่สินค้าที่เพิ่มลงตะกร้าใหม่เพื่อเพิ่มความสะดวก และมีการตรวจจับเลื่อนหน้าจอนับถอยหลังป้องกันการถูกตัดข้อความ